Veelgestelde vragen over zomertijd

Op zondag 29 maart 2026 om 02:00 uur ging de klok één uur vooruit naar 03:00 uur. Dat is het begin van de zomertijd in heel de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk.

In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026. Om 03:00 uur 's nachts gaat de klok één uur terug naar 02:00 uur. Daarmee eindigt de zomertijd en begint de wintertijd. Zie ook Zomertijd 2026.

De zomertijd in 2027 begint op zondag 28 maart en eindigt op zondag 31 oktober. Het patroon is altijd hetzelfde: de laatste zondag van maart en de laatste zondag van oktober, telkens om 02:00 of 03:00 lokale tijd.

Het Nederlandse ezelsbruggetje gaat over de tuinstoel: in het voorjaar zet je hem vóór het huis (vooruit), in het najaar zet je hem áchter het huis (achteruit). Of nog korter: in maart wordt het lichter (langer licht 's avonds), in oktober donkerder (eerder licht 's ochtends).

Ja. iPhones, Android-toestellen, Windows, macOS en de meeste moderne digitale klokken halen hun tijd van een netwerkserver en passen zichzelf automatisch aan. Voorwaarde is dat de tijdzone correct is ingesteld en automatische tijd is ingeschakeld.

Vaak vergeten: de magnetron, de oven, de autoklok in oudere modellen, mechanische wekkers, de centrale verwarmingsthermostaat zonder internetverbinding, en de klok op de schuur of in de keuken. Tip: maak een lijstje en loop het in maart en oktober eenmaal af.

Nauwelijks. Het oorspronkelijke argument uit de jaren zeventig was energiebesparing op verlichting, maar moderne studies van onder andere het Joint Research Centre van de EU laten zien dat het netto-effect op het energieverbruik nul tot licht negatief is. Extra airconditioning in de zuidelijke EU-landen heft de besparing op verlichting op.

Chronobiologen wijzen op een kleine maar meetbare toename van hartinfarcten, beroertes en verkeersongevallen in de week na de voorjaarsovergang. De effecten zijn tijdelijk en relatief klein, maar reëel. Veel slaapwetenschappers prefereren om die reden permanente wintertijd boven permanente zomertijd.

In maart raak je één uur slaap kwijt — de nacht telt zeven in plaats van acht uur. In oktober krijg je dat uur terug. Voor de meeste mensen valt de voorjaarsovergang merkbaar zwaarder dan die in het najaar.

Lichtjes. Een tijdverschil van één uur lijkt op een mini-jetlag: het lichaam moet zijn interne klok bijstellen op het nieuwe lichtritme. De ervaring is veel milder dan een vlucht over meerdere tijdzones, maar voor mensen met een vaste slaapstructuur — kinderen, ouderen, ploegendienstwerkers — is het effect een paar dagen voelbaar.

Voorlopig niet. De Europese Commissie stelde in 2018 voor om de halfjaarlijkse klokverzetting te beëindigen, het Europees Parlement stemde in 2019 in, maar de Raad van de EU kwam er niet uit. Lidstaten zijn het oneens over permanente zomer- of wintertijd. In oktober 2025 bracht Spanje het dossier opnieuw op tafel; een besluit is in 2026 nog niet in zicht. Zie het volledige dossier.

CET staat voor Central European Time (UTC+1), de wintertijd in Nederland, België, Duitsland, Frankrijk en het grootste deel van Midden-Europa. CEST staat voor Central European Summer Time (UTC+2), de zomertijd in dezelfde regio. Tussen eind maart en eind oktober geldt CEST.

In de huidige vorm sinds 1977. Daarvoor had Nederland in 1916–1945 met onderbrekingen ook zomertijd, vaak om militaire of economische redenen. Na de oliecrisis van 1973 voerden vrijwel alle West-Europese landen de zomertijd opnieuw in; Nederland volgde in 1977.

Ja. België, Nederland, Luxemburg en de rest van de EU verzetten sinds 1996 de klok op exact dezelfde momenten: de laatste zondag van maart en de laatste zondag van oktober.

IJsland schafte de zomertijd in 1968 af en houdt het hele jaar UTC aan. Door de noordelijke ligging is het 's winters extreem kort licht en 's zomers extreem lang — een uurtje schuiven heeft daar nauwelijks nut. Ook Rusland (sinds 2014), Turkije (sinds 2016) en bijvoorbeeld Wit-Rusland hebben de zomertijd afgeschaft.

De standaardtijd voor onze geografische lengte is CET (UTC+1) — de wintertijd. Zomertijd is feitelijk een afspraak om dat uur te verschuiven, niet de natuurlijke zonnetijd. Astronomisch klopt CET het best bij Amsterdam, Brussel en Berlijn.

Begin een paar dagen van tevoren door bedtijd en eetmomenten geleidelijk te verschuiven, in stapjes van vijftien minuten. Houd de slaapkamer in maart 's avonds donker met goede verduistering, en zorg in oktober voor voldoende ochtendlicht. De meeste kinderen wennen binnen een week. Meer in kinderen en zomertijd.

Huisdieren leven sterk op routine en merken het uur verschil wel degelijk. Verschuif voer- en wandeltijden geleidelijk in de week vóór de overgang. Melkveehouders met geautomatiseerde melkrobots kiezen vaak voor een gefaseerde aanpassing over twee of drie dagen.